Menu

Youthlab

YiP International
Het Youthlab is een initiatief van Young in Prison waarin 7 ervaringdeskundigen op zoek gaan naar alternatieve manieren straffen. Hun bevindingen, die zij presenteerden op 16 Oktober 2015, werden goed ontvangen.
Rondom het thema jongeren in conflict met de wet kwamen vrijdag 16 oktober Nederlandse beleidsmakers, ervaringsdeskundige jongeren, professionals en internationale innovatoren bijeen om ervaringen uit te wisselen en samen te werken aan de ontwikkeling van hun vernieuwende ideeën in het zogenaamde Stakeholders lab. De dag begon met een presentatie van de ervaringsdeskundige jongeren met hun ideeën over de ideale straf vanuit het perspectief van de voormalige jonge delinquenten. Deze ideeën hebben ze ontwikkeld in het Youthlab.

Youthlab
"Ik vind het belangrijk dat de jeugd gehoord wordt, ook waar ze fouten hebben gemaakt", zegt 26-jarige Stephanie. Stephanie is een van de 7 ervaringsdeskundige jongeren die hun ideeën presenteren met aanbevelingen voor het verbeteren van de Nederlandse strafketen om recidiven te verminderen. De 6 weken vooraf gaand aan deze dag hebben de jongeren hun eigen ervaring met het strafsysteem gebruikt om hun ideale straf te ontwerpen. Hoofd van Openbaar Ministerie Herman Bolhaar, politica Marith Volp (PvdA) en directeur van jeugd gevangenis Teilingereind Esther Overweter waren aanwezig om hun aanbevelingen in ontvangst te nemen en ideeën uit te wisselen met de jeugd, in de aanwezigheid van 80 beleidsmakers en professionals die werken met jongeren in conflict met de wet.

De jongeren onderstrepen de noodzaak van een penitentiair systeem dat ingrijpt op het moment dat de wet wordt overtreden, maar geven ideeën over hoe het anders kan. Stefan zegt: "Belangrijk in het straffen is genoegdoening naar de maatschappij toe, niet per se door lang te straffen, maar vooral door te laten zien dat iemand beter uit zijn detentie komt. Dat zo iemand ook een positieve bijdrage kan leveren aan de maatschappij en niet alleen maar zijn delict is." Dja vertelt dat vertrouwen een probleem is in jeugdgevangenissen: "Mijn eerste keer in de gevangenis hielp me niet, omdat ik niet het gevoel had dat ik eerlijk kon zijn tegen de mensen die met mij bezig waren. En als je niet eerlijk kan zijn met mensen kunnen zij jou ook niet echt helpen. Op de momenten dat ik eerlijk was, kreeg ik alleen maar extra problemen. Vandaar dat ik het contact zoveel mogelijk vermeed.” Dja vervolgt: "Ik had meer begrip nodig voor mij. Dat ze echt kijken naar, wat heeft Dja nodig? In plaats van, hoe staat het in het regelement dat we het moeten aanpakken?" Malcolm onderstreept de noodzaak tot persoonlijke ontwikkeling: "Wat ik nodig had was de kans om een beter persoon te worden. Ik denk dat het verschilt per persoon wat zij nodig hebben. Ik had een kans op een goede opleiding nodig en om mezelf beter te leren kennen."

Esther Overweter: "Ik word er stil van, ik ben onder de indruk."

Op de vraag wat je nodig had gehad op het moment dat je voor het eerst in de gevangenis terecht kwam, antwoordde Jer: "Dat ik mezelf weer terug kon vinden en dat alle drukte uit mijn hoofd zou gaan. Geen problemen meer." Stefan zei:" Ik had rust nodig en tegelijkertijd een schop onder mijn kont." Shailish benadrukt hoe moeilijk het is voor jongeren om zich open op te stellen en te erkennen dat ze hulp nodig hebben: "In eerste instantie denk je altijd dat je niet iets nodig hebt, maar in feite heb je een persoon nodig die in hetzelfde schuitje heeft gezeten als jij. Iemand die je uit kan leggen hoe het leven echt in elkaar zit, zodat jij niet dezelfde fout zal maken als hij. Stephanie voegt eraan toe: "Je hebt iemand nodig die je kan vertellen dat de gevangenis geen eindbestemming is. Iemand die je zegt: Het wordt beter. Ik had vooral een luisterend oor nodig, omdat ik vroeger best wel ballorig was. Ik vind het belangrijk dat er geluisterd wordt naar eenieder. En als lukt het de eerste keer niet, de tweede keer, de derde keer... je kan niet opgeven. Ik vind dat je nooit op moet geven om naar iemand te luisteren, om iemand beter te maken, beter te kunnen helpen."

"In het ideale gevangenis ziet eruit als een kamp waar je alles zelf moet verdienen. Een stoel moet je verdienen of zelf maken, een bed moet je verdienen." Zegt Malcolm en Moreno voegt eraan toe: ". Omdat je dan weet hoe het is om niets te hebben. En dat het belanrgijk is dat je ook waardeert wat je hebt. Het is ook een groepproces. Je hoort elkaar ook te helpen." Malcolm vervolgt: "Je komt in contact met de samenleving als je gesprekken hebt gehad met de psycholoog, de psychiater en het slachtoffer, om elkaar tevreden te stellen en wederzijds begrip te krijgen over wat er is gebeurd, zodat de angst bij het slachtoffer weg is." Stefan wil de scheiding te verminderen binnen en buiten de gevangenis: "Stel je hebt een werkgever die echt iets zou willen met jongeren, en hij zegt, iemand moet alleen nog minimaal dit diploma halen. Dat stuk kan je echt al in detentie doen, en daar al sollicitatiegesprekken plaats laten vinden. Zodat hij zodra hij buiten is meteen door kan pakken. En dat is ook zo met vrije tijd en hulpverlening. Want je merkt dat mensen die onvoldoende voorbereid vrij komen in een enorm gat vallen.”

Marith Volp: "De boodschap is duidelijk: We moeten naar de jongeren luisteren. Wordt vervolgd, ik nodig het Youthlab uit in het parlement om te komen praten!"

Dja en Stephanie denken dat een straf in fasen een goed idee is. Zij geloven dat een straf moet worden ontworpen om je te motiveren om verder te gaan. Dja: "In onze ideale gevangenis kun je privileges verdienen.” Zo is er een mogelijkheid om in plaats van een gevangenisstraf jezelf te bewijzen in een kamer training. In de laatste fase wordt je begeleid naar een zelfstandig woonruimte. Dja legt uit: “Als je de keuze maakt voor dit traject dan is het een verplichting en moet jij je aan de regels houden. Dat is niet altijd even leuk en komt ongeveer op hetzelfde neer als een gevangenis, alleen kun je hiermee dingen verdienen. In een normale gevangenis verdien je misschien een Kinderbueno, maar hier verdien je dingen waarbij je verder komt in het leven. En dat is belangrijk.”

Esther Overweter gereageert op de presentatie met: "Ik wordt er stil van, ik ben zeer onder de indruk." Ze merkt verder op dat de jeugd zijn opvallend streng zijn voor zichzelf. Ze vindt het idee van detentie in fasen een goed idee, van volledig opgesloten naar meer en meer verantwoordelijkheid en zelfstandigheid. Ze wil meer variatie in vormen van jeugddetentie: "En we moeten meer lef tonen. We krijgen ook een tweede kans om beter te doen!"

Esther Overweter: "Jullie zeiden dat je een ervaringsdeskundige buddy nodig hebt als je uit de gevangenis komt. Ik heb er ook een nodig. Wie wil mijn buddy worden?

“Het voornaamste dat ik hieruit meeneem is dat we elkaar serieus moeten nemen”, zegt Herman Bolhaar. We moeten kansen creeëren voor jongeren die laten zien dat ze het beter willen doen. En we hebben professionals nodig die durven over de protocollen heen kunnen kijken naar de bedoeling van de regels. Hij concludeerde dat hij graag de jongeren uitnodigt op het Openbaar Ministerie om verder te praten.

Marith Volp zegt dat ze het moedig vond dat de jongeren publiekelijk hun ideeën delen en daarmee zichtbaar worden. Dit kan bijdragen aan het verminderen van angst bij gevangenis personeel voor  jonge delinquenten. Martith Volp: "De boodschap is duidelijk: We moeten naar de jongeren luisteren. Wordt vervolgd, ik nodig het Youthlab uit in het parlement om te komen praten!"

Esther Overweter vraagt het Youthlab om betrokken te raken bij de jeugd adviescommissie van Teylingereind: "Jullie zeiden dat je een ervaringsdeskundige buddy nodig hebt als je uit de gevangenis komt. Ik heb er ook een nodig. Wie wil mijn buddy worden?"


Youthlab aanbevelingen
notitie van bevindingen Youthlab.pdf

Youthlab in de media
Pauw
Trouw
NRC
© YiP International 2015 Design by Smel